Het is weer die tijd van het jaar. De tweede vrijdag van december. Op veel scholen betekent dat: paarse versiering in de aula, regenboogvlaggen bij de ingang en docenten die hun best doen met een paarse das of sjaal. Gezellig, toch? Een traditie.
Maar laten we eerlijk zijn: dit jaar hangt er een andere vibe in de lucht.
Misschien voel je het als je door je TikTok-feed scrolt en de comments leest onder video’s over Paarse Vrijdag. Of misschien merk je het in de klas, waar grappen net iets harder en gemener worden gemaakt dan vorig jaar. Paarse Vrijdag – de dag die draait om oké zijn met wie je bent – ligt onder vuur. En precies daarom is het belangrijker dan ooit dat we het erover hebben. Zonder filter.
Meer dan een verkleedpartij
Even terug naar de basis. Waarom doen we dit eigenlijk? Het is makkelijk om te denken: “Het is bijna 2026, iedereen mag toch wel zichzelf zijn? Is zo’n dag nog wel nodig?”
Was het maar zo simpel.
Voor heel veel jongeren is de middelbare schooltijd geen onbezorgde tijd, maar een dagelijkse struggle. Als je queer bent, of twijfelt over je gender of seksualiteit, voelt school vaak niet als een veilige haven, maar als een plek waar je constant op je hoede moet zijn. Cijfers liegen niet: LHBTIQ+-jongeren kampen veel vaker met depressieve gevoelens, eenzaamheid en suïcidale gedachten. Niet omdat ze ‘anders’ zijn, maar door hoe de wereld op ze reageert.
In de regenboogvlag staat de kleur paars voor Spirit. Karakter. Geestkracht. Die paarse trui is geen modestatement. Het is een signaal. Zonder iets te zeggen, zeg je tegen die klasgenoot die nog in de kast zit: “Ik zie je. Ik sta achter je. Bij mij ben je veilig.”
Dat kleine gebaar kan iemands dag – of zelfs leven – redden. Echt waar.
Waarom het nu schuurt
Toch merken we dat de wind anders waait. Waar Paarse Vrijdag jarenlang alleen maar groter en vrolijker werd, zien we nu een terugslag. De maatschappij verhardt. Discussies worden feller.
Je ziet het gebeuren:
- Posters die van de muren worden getrokken.
- Scholen die twijfelen of ze wel mee moeten doen omdat ze geen zin hebben in boze mailtjes van ouders.
- Het woord “woke” dat te pas en te onpas wordt gebruikt om alles wat met inclusiviteit te maken heeft belachelijk te maken.
Het lijkt wel of acceptatie ineens een politiek spelletje is geworden. “Doe normaal, joh,” wordt er gezegd. Maar wat is normaal? En waarom is het zo bedreigend als iemand van hetzelfde geslacht houdt of zich niet thuis voelt in het hokje man of vrouw? Of als iemand panseksueel is.
Door deze verharding durven sommige jongeren (en scholen!) zich minder uit te spreken. En dat is gevaarlijk. Want als we zwijgen omdat we bang zijn voor gedoe, wint de haat. Dan geven we eigenlijk toe dat LHBTIQ+-zijn iets is om te verbergen.
Kleur bekennen (juist nu)
Dit is het moment waarop het telt. Het is makkelijk om een bondgenoot (ally) te zijn als iedereen klapt en juicht. Het is een stuk lastiger – en dapperder – om het te zijn als er weerstand is.
Dat er gedoe is over Paarse Vrijdag, bewijst eigenlijk direct het bestaansrecht ervan. De weerstand laat zien dat we er nog lang niet zijn.
Dus, wat doe je morgen? Laat je niet gek maken door de schreeuwers op internet. Die zijn misschien luid, maar ze zijn niet de meerderheid. De meeste mensen willen gewoon dat iedereen gelukkig kan zijn.
Draag dat paars. Niet omdat het moet van de schoolleiding, maar voor die ene persoon in je omgeving die het nodig heeft om te zien. En als je iemand een lullige opmerking hoort maken? Vraag eens rustig: “Waarom zeg je dat eigenlijk?” Vaak is dat al genoeg om iemand te laten nadenken.
Paarse Vrijdag gaat niet over politiek. Het gaat over mensen. Over je vrienden, je klasgenoten, en misschien wel over jou. Het gaat over het recht om jezelf te zijn, zonder angst.
En dat is iets waar we, wat de rest ook roept, nooit op mogen inleveren.
